Dojrzałość szkolna, gotowość szkolna dzieci.

Tak jak wspominałam na Facebooku dziś będzie wpis na temat dojrzałości szkolnej, gotowości szkolnej dzieci. Jest to jeden z rozdziałów mojej pracy licencjackiej. W roku 2006 testy dojrzałości szkolnej dotyczyły dzieci sześcioletnich.

Rozdział ma tytuł „Dojrzałość szkolna”, a kolejne pod tematy:

  • Wyjaśnienie terminologiczne dojrzałości szkolnej
  • Dojrzałość szkolna i badania nad nią w ujęciu historycznym
  • Gotowość szkolna a powodzenie w nauce

Wyjaśnienie terminologiczne dojrzałości szkolnej

Dojrzałość szkolna, gotowość szkolna, przygotowanie do szkoły – to terminy używane zamiennie nie tylko w Polsce. Niemiecki termin Schulreife to dojrzałość szkolna, angielski School readiness to gotowość szkolna, rosyjski Podgotowka k’ szkole oznacza przygotowanie do szkoły.

Problem dojrzałości szkolnej nasuwa szereg wątpliwości i trudności, zarówno teoretycznych, jak i praktycznych. W literaturze jest zdefiniowany w następujący sposób: „dojrzałość szkolna jest to taki poziom rozwoju, którego osiągnięcie umożliwia dziecku sprostanie wymaganiom szkoły i skuteczne przyswajanie wiedzy przekazywanej w szkole”.1

Dojrzałość szkolna wg W. Okonia to: „osiągnięcie przez dziecko takiego stopnia rozwoju umysłowego i emocjonalnego, społecznego i fizycznego, jaki umożliwia mu udział w życiu szkolnym i opanowaniu treści programowych kl. I”.2

Według B. Wilgockiej-Okoń przy definiowaniu pojęcia dojrzałości szkolnej jak i przy określaniu jej stopnia istotne są dwa momenty: właściwości rozwoju dziecka i wymagania szkoły. „Odpowiedni rozwój psychiczny jest najogólniejszym warunkiem osiągnięcia dojrzałości szkolnej, a powodzenia szkolnego dziecka, czyli możliwości sprostania wymaganiom szkoły – jednym ze wskaźników tej dojrzałości”.3

Dziś dojrzałość szkolną traktuje się nie tylko jako zależną od wewnętrznych procesów dojrzewania i zależną od wpływów środowiskowa, ale łącznie „jako wynik interakcji między zdatnym do szkoły dzieckiem a środowiskiem rodzinnym i wychowaniem przedszkolnym”4.

Pojęcie dojrzałość szkolna coraz częściej jest zastępowana pojęciem gotowości szkolnej dla określenia gotowości nie tylko do szkoły, ale i do uczenia się. Tak, więc „gotowość szkolną współcześnie rozpatruje się jako proces i efekt współdziałania aktywności dziecka i aktywności dorosłych tworzących warunki do uczenia się, jako efekt interakcji „współgry” właściwości dziecka i właściwości szkoły·”. 5

Dojrzałość szkolna i badania nad nią w ujęciu historycznym

Problem dojrzałości, gotowości szkolnej ma swoją długą historię. Zajmowali się nim głównie psychologowie rozwojowi i wychowawczy, ale również pedagodzy szkolni i przedszkolni. W toku badań nad w/w zagadnieniem wyłoniły się dwa nurty.

Poglądy K. Penninga dały początek kierunkowi zwanemu szkołą niemiecką (tzw. szkołę lipską), który ujmował problem dojrzałości szkolnej z punktu wiedzenia potrzeb nauki w szkole, a przede wszystkim z punktu wiedzenia oceny rozwoju funkcji intelektualnych dziecka. Opracował on test, który uległ przeróbce pod kierunkiem H. Winklera. Test H. Winklera został przetłumaczony i przystosowany do potrzeb szkoły polskiej przez A. Fietza6 i A. Swobodę. O zastosowaniach tych testów w badaniach pisał W. Choma7. Oprócz testów H. Winklera w Polsce jako narzędzie do badania dojrzałości używany był również w latach 1930-32 przez M. Grzywak-Kaczyńską bezsłowny test Sancte de Sanctisa. Zadania tego testu odwołują się do różnych właściwości umysłowych dziecka, które zdaniem twórców, powinny być rozwinięte pod koniec wieku przedszkolnego. Inne badania nad dziećmi wstępującymi do szkoły przy pomocy testu H. Winklera prowadził L. Bandura.

Inny kierunek w badaniach nad dojrzałością szkolną zapoczątkowała tzw. szkoła wiedeńska. Reprezentanci tego kierunku Ch. Buchner, H. Hetzer, L. Schenk-Danzinger zakładali, że podstawą dobrego funkcjonowania w szkole stanowi umiejętność podejmowania i doprowadzania do końca zadań, jakie dziecko sobie stawia lub jakie nakłada na nie szkoła, umiejętność skupienia uwagi i zdolność działania intencjonalnego. Ważnym warunkiem niezbędnym do podjęcia nauki szkolnej jest zdolność rozumienia symboli, która potrzebna jest dziecku w związku z opanowywaniem techniki czytania i pisania.8

Dostrzeganie zależności między oddziaływaniem warunków środowiskowych a dojrzałością szkolną znalazło swoje odzwierciedlenie w okresie międzywojennym w pracach H. Radlińskiej. W 1934 r. H. Radlińska prowadziła w szkołach warszawskich tzw. eksperyment wyrównywania braków, który można uznać za pierwowzór współcześnie organizowanych zapisów dla klas pierwszych. W nawiązaniu do jej propozycji w latach sześćdziesiątych pojawiła się w łódzkich poradniach wychowawczo-zawodowych propozycja A. Majewskiej, aby dzieci rozpoczynające naukę we wrześniu poddawać wcześniejszym badaniom, aby móc wyrównywać ewentualne braki i udzielić zorganizowanej pomocy dzieciom niewykazującym pełnej gotowości szkolnej.9

Na szczególną uwagę zasługują rozważania S. Schumana z lat sześćdziesiątych na temat dojrzałości szkolnej. Zwrócił on uwagę, że na dojrzałość szkolną składa się całokształt rozwoju fizycznego, społecznego i poznawczego. Te trzy płaszczyzny czynią dzieci wrażliwymi i podatnymi na nauczanie i wychowanie. Drugim ważnym punktem jego rozważań była znajomość rozwoju dziecka przychodzącego do szkoły. S. Schuman stwierdza, że dziecko zawsze rozwija się wielostronnie.

Brak należytego rozwoju w jednej dziedzinie pociąga zwykle za sobą zahamowania, zboczenia i nieprawidłowości w rozwoju całej osobowości danego dziecka”10. Badania o podobnym ukierunkowaniu kontynuowane były przez M. Przetacznikową, a z punktu widzenia czysto dydaktycznego przez J. Syska.

W roku 1972 ukazał się test dojrzałości szkolnej w opracowaniu B. Wilgockiej-Okoń. Przeznaczony do badania funkcji intelektualnych, które decydują o gotowości dziecka do czytania i pisania, uczenia się i niektórych form rozumowania z obserwacją jego zachowania.

Badanie składa się z trzech części:

1) testu jako narzędzia pomiaru rozwoju umysłowego dziecka,

2) kwestionariusza do opisu warunków środowiskowych oraz

3) arkusza obserwacji dziecka.

Zadania w części zbiorowej są bezsłowne, a w części indywidualnej dzieci rozwiązują słownie problemy przedstawione na obrazkach tematycznych.11 Test ten zwany DS1 został przekazany do użytku nauczycieli szkół podstawowych w całej Polsce.

Od 1978 r., tj. od czasu wprowadzenia do szkół dla dzieci niesłyszących i do szkół dla dzieci słabo słyszących jednolitego programu nauczania, coraz częściej dostrzegano istnienie dzieci, dla których wymagania tego programu są zbyt wygórowane. Poza innymi przyczynami tego stanu tj. np. dodatkowe uszkodzenia, mikrouszkodzenia centralnego układu nerwowego stwierdza się również przyczyny natury dydaktycznej, tzn. brak przygotowania dziecka do podjęcia nauki w szkole.

Aby poznać poziom wiedzy i umiejętności dziecka wstępującego do szkoły został opracowany test dojrzałości szkolnej oparty min. na analizie testów jugosłowiańskich – opracowany przez Zakład Badań Instytutu Psychologii w Belgradzie w 1971 r.), na analizie testów szwajcarskich – opracowany przez Zakład Psychologii Szkolnej w St. Gallen w 1976 r., na analizie niemieckiego bezsłownego testu dojrzałości szkolnej – opracowany przez H. Kratzmeiera w Uniwersytecie Heidelberskim w 1966 r. oraz na testach B. Wilgockiej-Okoń, A. Szemińskiej badających dojrzałość szkolną dziecka słyszącego. Metoda badań polega na zastępowaniu instrukcji słownej pokazem, łatwiejszym do zrozumienia przez małe dziecko z wadą słuchu. Każdy test właściwy poprzedzany jest testem próbnym.

Całość testu składa się z:

1) 17 serii prób, każda próba składa się z czterech zadań do wykonania,

2) karty zawierającej syntetyczne informacje o dziecku,

3) arkusza z zestawieniem wyników testu oraz instrukcji badań a także punktacji dla poszczególnych prób. Całość zamykają dwa zestawy sytuacji, pozwalających określić zachowanie społeczne dziecka.12

Podsumowując można wyodrębnić kilka spojrzeń na problem dojrzałości szkolnej dziecka do szkoły13:

  1. O uzyskaniu przez dziecko dojrzałości szkolnej decyduje przede wszystkim odpowiedni rozwój inteligencji – Deuchler.

  2. Dziecko osiąga dojrzałość szkolną wówczas, gdy obok odpowiedniego do wieku rozwoju inteligencji dysponuje dobrym poziomem innych cech poznawczych, których udział odgrywa istotną rolę w nauce szkolnej – Winkler.

  3. Osiągnięcie dojrzałości szkolnej wiąże się przede wszystkim z odpowiednim rozwojem inteligencji oraz zdolnością do wykonywania zadań, która posiada głównie charakter wolicjonalny – Schenk-Danzinger.

  4. Warunkiem uzyskania przez dziecko dojrzałości szkolnej jest wielostronny rozwój umożliwiający systematyczne nauczanie i wychowanie w szkole. Ustalenie kryteriów rozwoju wymaga prowadzenia szczegółowych badań – Schuman

Gotowość szkolna a powodzenie w nauce

Nawiązując do rozważań z w/w podrozdziałów oraz zastanawiając się czy dziecko jest dojrzałe do nauki szkolnej podążając rozumowaniem S. Schumanna należy wziąć pod uwagę trzy aspekty wchodzące w skład rozwoju psychofizycznego dziecka, czyli: rozwój umysłowy, rozwój fizyczny, rozwój społeczny. Jeśli cały rozwój psychofizyczny i fizyczny dziecka jest prawidłowy, to w wieku sześciu – siedmiu lat jest Ono zdolne do podjęcia obowiązków szkolnych. Na dojrzałość szkolną składają się, więc wpływy czynników biologicznych, środowiskowych i wychowawczych. Do 6-7 roku życia podstawową formą działalności dziecka jest zabawa. Z chwilą rozpoczęcia nauki zmienia się środowisko dziecka oraz stawiane mu wymagania. W tym wieku ulegają istotnym przeobrażeniom procesy poznawcze, które przyczyniają się do orientacji dziecka w otaczającym świecie. Orientację tę zdobywa dziecko przede wszystkim poprzez poznanie zmysłowe. Dla prawidłowego rozwoju sfery uczuciowej dziecka istotny jest okres przedszkolny. W czasie wspólnych zabaw uczą się współpracy w grupie, nawiązują prawidłowe relacje, uczą się podporządkowania danym celom. Przyzwyczajają się do coraz dłuższych okresów koncentracji, utrzymania prawidłowej pozycji ciała siedząc na krześle przy ławce, ćwiczą sprawność ruchową, umiejętność odtwarzania prostych znaków graficznych, sprawność ręki tak potrzebną przy nauce pisania. Nabywają potrzebną do uczenia się arytmetyki znajomość pojęcia zbiorów i relacji między nimi. Dzieci chodzące do przedszkola mają znacznie łatwiejszą sytuację w przystosowaniu się do nowych warunków i mają mniej kłopotów z zaadaptowaniem się w nowej sytuacji.

Dzieci rozpoczynające naukę cechuje ciekawość połączona z chęcią bycia uczniem, uczenia się w szkole. Z badań nad adaptacją dziecka do szkoły wynika, że większość sześciu-siedmiolatków cieszy się ze statusu pierwszoklasisty. Zadowolenie to kojarzy się z rolą społeczną ucznia, z uczeniem się czytania i pisania, z wejściem w grono rówieśników i potrzebą kontaktów społecznych z nimi, jak również z takimi atrybutami zewnętrznymi, jak noszenie tornistra, teczki, tarczy szkolnej, a nawet z otrzymywaniem ocen”.14

Jednak o powodzeniu dziecka w szkole decyduje wiele czynników wśród nich między innymi gotowość szkolna. Znaczną rolę odgrywają warunki życia i sposób wychowania domowego, zdrowie oraz to jak się dziecko odnajduje w kontaktach z nauczycielem i grupą rówieśniczą. Istotne są również forma i metody pracy dydaktycznej w szkole, w której dziecko się znajduje.

Według mgr Iwony Konickiej w ostatnim roku przed pójściem dziecka do szkoły należy zwrócić szczególną uwagę na następujące zagadnienia w celu pomocy osiągnięcia dojrzałości szkolnej:

  • należy u dziecka wyrabiać samodzielność – nie wyręczać go we wszystkim, nie usługiwać mu tłumacząc, że jest to jeszcze małe dziecko; ponieważ później dziecko staje się bezradne wobec warunków wymagających pewnej samodzielności

  • trzeba też kształtować u dziecka wytrwałość i systematyczność np. przydzielając mu pewne obowiązki sprzątanie zabawek, podlewanie kwiatów rozpoczęta przez dziecko praca musi być dokończona

  • poprzez organizowanie wycieczek i spacerów można wzbogacać wiedzę dziecka o świecie, pobudzać do działania, rozwijać spostrzegawczość dziecka

  • poprzez czytanie bajek rozwija się u dziecka zainteresowanie książką, wzbogaca się zasób słownictwa, a wielokrotne czytanie ulubionej bajki ćwiczy pamięć

  • podczas różnych czynności wykonywanych w domu, np. nakrywania do stołu, sprzątania zabawek, ubierania choinki, można zachęcać dziecko do liczenia, dodawania, odejmowania

  • poprzez organizowanie dla dziecka kącika, w którym będzie mogło rysować, lepić, wycinać pomaga się dziecku w usprawnieniu ręki. Pisanie, bowiem jest rzeczą trudną i wymaga wielkiej precyzji ruchów ręki.15

Z badań dotyczących powodzenia w szkole (przeprowadzonych przy użyciu testu DS1) wnioskować można, że dzieci o bardzo dobrej gotowości do podjęcia obowiązków szkolnych mają w 95% szanse na pełne powodzenie w szkole i 5% na częściowe powodzenie. Dzieci o dobrej gotowości do szkoły mogą mieć w 75% pełne powodzenie, a w 24% częściowe i 1% brak powodzenia. Dzieci o dostatecznej gotowości szkolnej mają szanse na pełne powodzenie w 35%, częściowe w 60% i na niepowodzenie w 5%. Wreszcie dzieci o niedostatecznej dojrzałości szkolnej 15% mogą mieć w szkole pełne powodzenie, w 65% tylko częściowe i w 20% brak powodzenia. Przytoczone liczby z badań wskazują na to, że w zasadzie każde dziecko podejmujące naukę w szkole ma jakieś szanse powodzenia. Wykorzystanie możliwości rozwojowych dziecka we właściwy sposób w toku pracy szkolnej zależy od poziomu dydaktyczno-wychowawczego samej szkoły, zainteresowania dziecka pracą szkolną, nauczeniem ich koncentracji i wykorzystaniem ich aktywności. Wszystkie zadania służące temu celowi dostosowane powinny być do możliwości każdego dziecka.16

Według Urszuli Eckert stosującej test dojrzałości szkolnej u dzieci z wadą słuchu po przeprowadzonych badaniach w 11 szkołach dla dzieci głuchych i 3 szkołach dla dzieci niedosłyszących badania wykazały znaczącą zależność między poziomem dojrzałości szkolnej, a osiągnięciami w nauce. Dzieci o wysokim poziomie dojrzałości szkolnej osiągnęły bardzo dobre wyniki w nauce, podczas gdy dzieci nieosiągające dojrzałości w momencie podejmowania nauki osiągają słabe i niezadowalające wyniki.17

Podsumowując można stwierdzić, że zarówno u dzieci rozwijających się prawidłowo, jak i u dzieci ze szkół dla niedosłyszących i słabo słyszących osiągnięcie dojrzałości szkolnej w momencie podjęcia nauki zapewnia dobry start w szkole, powodzenie w nauce i pozytywny stosunek dotoczenia, nauczycieli i rówieśników. Testy gotowości szkolnej dają istotne informacje nauczycielom, jacy uczniowie znajdują się w ich klasach, jakie mają braki. Rodzicom zwracają uwagę, w jakich zakresach powinni zintensyfikować pracę ze swoimi dziećmi, aby zostały dobrze przygotowane do podjęcia obowiązków ucznia i aby osiągnęły powodzenie w szkole.

Źródła:

1 Psychologia dzieci i młodzieży, pod redakcją M. Żebrowskiej, Warszawa 1973 r.

2 Słownik pedagogiczny, W. Okoń, Warszawa 1984 r.

3 Dojrzałość szkolna a środowisko, B. Wilgocka-Okoń, Warszawa 1972 r.

4 Gotowość szkolna dzieci sześcioletnich, B. Wilgocka-Okoń, Warszawa 2003 r.

5 Gotowość szkolna dzieci sześcioletnich, B. Wilgocka-Okoń, Warszawa 2003 r.

6 O dojrzałości dziecka do szkoły, J. Fietz „Kwartalnik Pedagogiczny Nr 2” 1932 r.

7 Próba zastosowania testów dr H. Winklera do badań nad dojrzałością szkolną dzieci, Warszawa 1932 r.

8 Dziecięctwo i młodość, Ch. Büchler, Warszawa 1933 r.

9 Pedagogika społeczna, H. Radlińska, Wrocław 1961 r.

10 Badania nad rozwojem percepcji reprodukcji prostych kształtów u dzieci, S. Schuman, Poznań 1972r. / S. Schuman, O dojrzałości szkolnej dzieci siedmioletnich, Nowa Szkoła nr 6,9,10,11, 1962 r.

11 Gotowość szkolna dzieci sześcioletnich, B. Wilgocka-Okoń, Warszawa 2003 r.

12 Test dojrzałości szkolnej dziecka z wadą słuchu, Urszula Eckert, Warszawa 2001 r.

13 Podsumowanie: Dojrzałość szkolna i warunki ją określające, mgr Ewa Suszyńska, 2003 r.

14 Adaptacja szkolna siedmiolatków, D. Klus-Stańska, Olsztyn 1994 r., WSP

15 Jak przygotować dziecko do podjęcia nauki w szkole – pedagogizacja rodziców, mgr Iwona Konicka, 2004 r.

16 Gotowość szkolna dzieci sześcioletnich, B. Wilgocka-Okoń, Warszawa 2003 r., Interpretacja punktowego wyniku testu DS1 i przewidywania powodzenia dziecka w nauce w klasie pierwszej wyprowadzone zostały z opracowań statystycznych badań dojrzałości szkolnej.

17 Test dojrzałości szkolnej dziecka z wadą słuchu, Urszula Eckert, Warszawa 2001 r.

Jest to rozdział z mojej pracy licencjackiej i włożyłam w niego sporo pracy. Jeśli ktoś chciał by powielić, przekopiować, jednym słowem podać dalej ten wpis proszę o podanie źródła.

Portale edukacyjne i serwisy dla dzieci

Na prawie każdym kroku, my i nasze dzieci jesteśmy informowani: Wejdź tu i tu, to świetny serwis dla dzieci. Pytanie tylko, co kto uważa za dobre, rozwijające dla swojego dziecka? Wchodząc na strony podane dla dzieci, mamy pełne spektrum zadań i zajęć. Od puzzli przez kolorowanki on-line, do ubieranek lalek anorektyczek. Całe szczęście można znaleźć wartościowe strony.  Zacznę od krótkiego słowniczka i przejdę do  do konkretów, w tym adresów..

Portal internetowy to rodzaj serwisu informacyjnego, dla którego nośnikiem jest Internet. Zazwyczaj portal internetowy zawiera dział aktualnych wiadomości, pogody, katalog stron www, chat, możliwość założenia konta pocztowego oraz mechanizmy wyszukiwania informacji w nim samym lub zewnętrznych zasobach Internetu.

Serwis internetowy to rodzaj serwisu informacyjnego, dla którego nośnikiem jest Internet. Serwisy poza treścią statyczną posiadają często sekcję wiadomości oraz możliwość logowania się i zapamiętywania preferencji odbiorców celem dostosowania treści do indywidualnych upodobań. Serwis może posiadać obiekty interaktywne np.: formularze, przyciski. Serwisy mogą być tematyczne (poświęcone jednemu zagadnieniu), lub ogólne (zajmujące się kilkoma lub więcej tematami).

Wortal to szczególny rodzaj portalu, publikujący informacje tematycznie do siebie zbliżone.

W Internecie można znaleźć wiele różnych stron, portali przeznaczonych dla różnych odbiorców. Miejsca przeznaczone dla dzieci to niektóre miejsca o charakterze informacyjnym, ale jest również wiele stron o charakterze edukacyjnym i rozrywkowym. Rodzice powinni wybierać miejsca gdzie poprzez gry i zabawy ich dzieci mogą rozwijać swoją sprawność manualną i spostrzeganie, kształtować swoją wytrwałość i ćwiczyć pamięć.

Kiedyś dzień sześciolatka a aktualnie pięciolatka w przedszkolu to były głównie gry i zabawy dydaktyczne, podczas których dziecko przyswaja nową wiedzę. Dzieci uczą się rozwiązywać łamigłówki, rebusy, dlatego spędzając czas w domu przy komputerze dziecko powinno rozszerzać otrzymane już informacje i zdobywać nowe. Tym bardziej że w chwili obecnej nie można już dzieci w przedszkolu uczyć czytać i pisać. Zostało to przesunięte w zupełności na pierwszą klasę szkoły podstawowej i wiek sześciu lat.

Zabawy rozwijające zdolność liczenia powinny być wybierane w zakresie do dwudziestu a dodawania i odejmowania w zakresie do dziesięciu, ponieważ od dziecka idącego do szkoły wymaga się tych umiejętności. U dzieci w tym wieku występuje myślenie konkretne, więc wiele operacji łatwiej im się wykonuje wykorzystując do tego konkretne przedmioty, czyli np. kasztany czy ołówki, ale nie jest to zasadą, ponieważ jeżeli dziecko wykonuje te czynności w pamięci oznacza to, że osiągnęło już wyższy stopień myślenia.

Rodzice powinni obserwować swoje dziecko i ze względu na to, że należy u dziecka wyrabiać samodzielność, powinni podsuwać mu strony dostosowane do jego poziomu, nie wyręczać go w rozgryzaniu zabaw i nie tłumaczyć mu dokładnie wszystkiego, co widzi. U dziecka powinno być wzbudzane zainteresowanie otoczeniem, rozwijane spostrzeganie i chęć do obserwacji.

Podsumowując czas spędzany przy komputerze powinien być spędzany konstruktywnie a czynności wykonywane powinny być adekwatne do poziomu rozwoju dziecka.

Istotnym wortalem dla dzieci specjalnej troski, ich rodziców i nauczycieli jest Strona Dzieci Sprawnych Inaczej – www.dzieci.org.pl. Jest jedynym miejscem w polskim Internecie o tej tematyce oraz o tym profilu czytelnika. Zawiera informacje na temat: edukacja, wychowanie dziecka, rehabilitacja, problemy społeczne, nowości ze świata nauki, tematyka integracji, działalność i inicjatywy fundacji oraz stowarzyszeń i inne. Od początku swego istnienia Strona Dzieci Sprawnych Inaczej uczestniczy czynnie w wielu konferencjach, sesjach i innych wydarzeniach kierowanych do dzieci specjalnej troski. Po każdej z konferencji zamieszcza na swoich podstronach sprawozdania z nich oraz referaty i przydatne materiały.

Ciekawe i moim zdaniem mało znane strony dla dzieci to:

a) http://www.zyraffa.pl – na tej stronie w zakładce Gry, znajdują się gry zręcznościowe, logiczne, pamięciowe, przygodowe, puzzle, układanki, kolorowanki. W grze Wytęż wzrok dziecko musi znaleźć różnice pomiędzy dwoma obrazkami lub odnaleźć ukryte np. pingwinki w obrazku. Zabawa taka rozwija spostrzegawczość i wytrwałość w rozwiązaniu zadnia, ponieważ dopiero, gdy wszystkie różnice są odkryte dziecko zalicza zadanie. W zakładce Edukacja dziecko może rozwijać swoje zdolności matematyczne i językowe poprzez gry labirynty czy dopełnianki. Każde matematyczne zadanie można dobrać względem posiadanych już umiejętności – zakres poznanych liczb.

b) http://wyspa.interia.pl – na tej stronie w zakładce Dolina zwierząt rodzice mogą poczytać dzieciom na temat różnych zwierząt istniejących na naszej planecie. W przystępny i kolorowy sposób są przedstawione najważniejsze informacje gdzie dane zwierze występuje, co je, czym się charakteryzuje. Informacje zawarte na tej stronie zaciekawią dziecko i poszerzą informacje na temat złożoności świata. W zakładce Wesołe miasteczko → Karuzela bajek rodzice mogą poczytać dzieciom przeróżne bajki rozwijając ich wyobraźnie a dzieci mogą pograć np. w Statki, Mastermind czy Warcaby – gry rozwijające logiczne myślenie i jednocześnie ćwiczące cierpliwość dziecka.

c) http://www.piosenkowo.com – na tej stronie znajdują się teksty piosenek wraz z nutami i podkładem muzycznym. Dzieci mogą ćwiczyć pamięć, rytmikę oraz uczyć się nowych piosenek.

d) http://www.kolorowanki-dla-dzieci.pl – na tej stronie rodzice wraz z dziećmi mogą znaleźć duży wybór kolorowanek, szlaczków, zabaw w łączenie punktów oraz uzupełnianie wzorów. Zabawy te rozwijają: analizę i syntezę wzrokową, koordynację wzrokowo-ruchową, precyzję ruchów dłoni i palców, panowanie nad napięciem mięśniowym potrzebnym do sprawnego posługiwania się długopisem, wyobraźnię i myślenie – porównywanie ze wzorem, klasyfikowanie.

e) http://www.gry.pl – na tej stronie znajduje się wiele gier. Jednak nie wszystkie powinny być otwierane przez dzieci w wieku przedszkolnym i młodszym wieku szkolnym, dlatego warto, aby to rodzice określili, w jakie może grać ich dziecko. Polecane są np.: w kategorii Logiczne: Puppy Red, Flashblox Tetris, Great Mahjong, ponieważ rozwijają pamięć i logiczne myślenie poprzez łączenie w pary identycznych klocków oraz wyobraźnię przestrzenną. W kategorii Zręcznościowe: Jumping Troll, Gyroball, Air Tenis, ponieważ rozwijają koordynację wzrokowo-ruchową oraz precyzję ruchów dłoni i palców oraz koncentrację.

f) http://pirazyzaba.blox.pl – strona ta w kategoriach: Brzdące, Drukowanki, Dźwięki, Gry, Uczanki, Varia, Łamigłówki – zbiera i podsumowuje gry dla dzieci. Jest jakby przewodnikiem po internetowych zabawach dla dzieci. Zaletą tej strony jest to, że zbiór ten jest dostosowany dla dzieci w wieku przedszkolnym i młodszym szkolnym.

Grająco, święcąco, migotliwy świat dzieci czyli o edukacyjnym aspekcie, internetu, sieci i komputerów.

Gdy byłam małą dziewczynką nie miałam pojęcia co to jest Internet. Komputery widziałam w filmach w telewizji. Głównym obszarem moich dziecięcych zainteresowań było podwórko, trzepak i lalki. Telefon mieliśmy w domu jak byłam podrostkiem i w największych marzeniach nie przypuszczałam, że można mieć telefon w kieszeni, bez kabla i rozmawiać na środku łąki.

Dzisiejsze dzieci zaczynają dzień od obejrzenia bajki jeszcze przed wyjściem do szkoły, z komórką w dłoni przemierzają drogę do niej. Na przerwach czy też pod ławką w czasie lekcji wymieniają się muzyką, dźwiękami, filmikami i różnymi głupstwami, grają i nagrywają. Po przyjściu do domu koniecznie muszą włączyć telewizor, za chwilę komputer i spotkać się z rówieśnikami w sieci. Dzień zakończyć klikając bezmyślnie w telefon lub jakąś grę.

Kiedyś „szpanem” była śliczna sukienka, lalka której się zamykają i otwierają oczy, prawdziwa piłka do nogi czy zegarek z kalkulatorem. Teraz najnowszy laptop, smartfon czy inny elektroniczny gadżet.

Cóż za przepaść.

Dzieci rodzą się w świecie grająco, piszcząco, święcąco migotliwym. Otaczają je sprzęty, ogólny szum, harmider i rozgardiasz. Ten stan jest dla nich naturalny i gdy zabraknie któregoś z elementów to czegoś szukają, czegoś im brakuje.

Czy ich świat jest bardziej niebezpieczny niż świat naszego dzieciństwa? Jakie zagrożenia na nie czekają? Czy mają większe możliwości rozwoju niż my mieliśmy? Z czego na co dzień korzystają, czy potrafią to nazwać? Pytania możemy mnożyć. Odpowiedź nie jest prosta i jednoznaczna.

Skupmy się na edukacyjnym aspekcie, internetu, sieci, komputerów i związku między jednym a drugim.

 „Technologia informacyjna i informatyka są to dwa obszary działalności człowieka, które znajdują się w stadium nieustannego rozwoju i zmian. Informatyka jest dziedziną naukową a technologia informacyjna to zastosowanie informatyki i powiązanych z nią technologii, przy czym te zastosowania w coraz większym stopniu są profesjonalnym korzystaniem z osiągnięć i rozwiązań technologicznych.

Informatyka to dziedzina nauki, zajmująca się głównie projektowaniem, realizacją, ewaluacją, wykorzystywaniem i utrzymywaniem systemów przetwarzania informacji, z uwzględnieniem sprzętu, oprogramowania, aspektów, organizacyjnych i ludzkich oraz konsekwencji przemysłowych, handlowych, publicznych i politycznych.

Technologia informatyczna to technologia zastosowania informatyki w społeczeństwie.”

 Terminu „technologia informacyjna” (ang. Information Technology) użyto w Polsce pierwszy raz w artykule pt.: „Komputer w zmieniającej się szkole” w czasopiśmie „Komputer w Edukacji” w numerze 1 przedstawionym podczas trwania X Konferencji „Informatyka w Szkole” w roku 1994.

W 1997 roku termin ten pojawił się w propozycjach programowych: „Technologia informacyjna w kształceniu ogólnym dla szkół podstawowych” oraz rok później jako „Edukacja informatyczna w kształceniu ogólnym”. Były to jednocześnie pierwsze publikacje, które dotyczyły przygotowania uczniów w zakresie posługiwania się komputerem i technologią informacyjną. Autorami tychże terminów i publikacji jest Zespół TI z Wrocławia pod kierunkiem prof. dr hab. M.M. Sysło. Pisze on, że technologia informacyjna a szerzej technologia informacyjna i komunikacyjna, to połączenie technologii informatycznej, związanymi z nią technologiami, głównie z technologią komunikacyjną. Połączenie słowa technologia ze słowem informacja ma swoje uzasadnienie we współczesnej postaci informacji i sposobach korzystania z niej. Informacji towarzyszą nieustannie procesy i działania a sam obiekt, czyli informacja niemal w każdej chwili ulega zmianie. Technologia informacyjna jako zastosowanie informatyki jest związana z posługiwaniem się gotowymi produktami informatycznymi w pracy z informacją a korzystanie z gotowych programów może mieć charakter działań oryginalnych, wytwórczych.

 W dzisiejszych czasach powszechne występowanie w każdej dziedzinie komputera jako narzędzia pracy i rozrywki to niezaprzeczalny fakt.

Dzięki różnorodności programów multimedialnych i coraz większemu zaawansowaniu techniki, komputery i urządzenia peryferyjne mogą znakomicie ułatwiać pracę z dziećmi i młodzieżą również o specjalnych potrzebach edukacyjnych. Pomagać w procesie rewalidacji, rehabilitacji, w terapii. Programy rewalidacyjne przyczyniają się do wspomagania, rozwijania i kształtowania zaburzonych funkcji umysłowych u dzieci lekko upośledzonych umysłowo. Uczeń ma szczególną możliwość praktycznego poznania tematu, zwłaszcza podczas nauczania matematyki. Ważną rolę odgrywają programy logopedyczne wykorzystywane w nauce mowy i korygowaniu wad wymowy. Żmudne ćwiczenia logopedyczne z użyciem komputera stają się świetną zabawą, która przynosi niewymowne efekty w pracy terapeutycznej logopedy.”

Dlatego komputer jako narzędzie, a „technologia informacyjna jako dziedzina wiedzy obejmująca informatykę, telekomunikację, narzędzia i inne technologie związane z informacją dostarcza użytkownikowi narzędzi, za pomocą, których może on pozyskiwać informacje, selekcjonować je, analizować, przetwarzać i przekazywać innym ludziom…” wchodzi w życie nas wszystkich, również w dużej mierze w świat osób niepełnosprawnych.

Są znane przypadki gdy komputer pomaga w nawiązaniu komunikacji między dwoma światami. Pozwala porozumieć się dzieciom z rodzicami.

Musiałam się z Wami podzielić tym filmem. Ta historia jest zaskakująca i chwyta tak bardzo za serce. Normalny, zdrowy człowiek ma czasami problem z wyrażeniem tego co myśli, co czuje, a ma do tego pełne spektrum możliwości. Nie chcesz rozmawiać z kimś face to face, możesz wysłać SMS, e-mail, zostawić wiadomość na poczcie głosowej, komunikatorze. Gdyby nie komputer ta dziewczyna do końca życia była by więźniem własnego ciała.

————————————————————

W tekście wykorzystałam:

http://www.isp.org.pl, Edukacja informatyczna – informatyka a technologia informacyjna, Maciej Sysło, Wrocław 2004 r.

http://www.ti.bezbarier.w3wl.pl ; Czy technologia informacyjna jest przedmiotem zawodowym czy ogólnokształcącym?, Renata Podgórska, 2001 r., oraz http://www.isp.org.pl, Edukacja informatyczna – informatyka a technologia informacyjna, Maciej Sysło, Wrocław 2004 r.

Formy pomocy terapeutycznej dzieciom niepełnosprawnym z wykorzystaniem technologii informacyjnej, Renata Podgórska, Informatyka w szkole, XVIII Toruń, 18-21.09.2002 r.

oraz  http://www.sciagi.biz/sciaga.php?ident=1737 ; http://pl.wikipedia.org

Technologia informacyjna a gotowość (dojrzałość) szkolna

W 2006 roku pisałam pracę licencjacką  na temat: „Gotowość szkolna dzieci sześcioletnich – test dojrzałości szkolnej w systemie Logomocja– Imagine (fragment)”. Praca obroniona i zapomniana leży razem z dyplomem w szufladzie. Kilka dni temu przeglądając jakieś papiery znalazłam ją i postanowiłam, że część z dwóch rozdziałów oraz program który pisałam, udostępnię na blogu.

Praca była pisana kiedy nie było jeszcze obowiązkowego przygotowania przedszkolnego dla dzieci 5-letnich oraz posyłania sześciolatków do szkoły.

Zadaniem i celem niniejszej pracy było naświetlenie pojęcia dojrzałości, gotowości szkolnej. Ostatnia faza wieku przedszkolnego rozpoczyna się mniej więcej w połowie szóstego roku życia, a kończy z chwilą podjęcia nauki w szkole. W zachowaniu się dzieci w tym wieku przejawiają się wszystkie charakterystyczne właściwości rozwojowe okresu przedszkolnego, jak i również zalążki nowych cech, które rozwiną się i ukształtują w młodszym wieku szkolnym.

Dziecko wkracza w nową fazę swojego życia, staje przed nowymi zadaniami. Testy dojrzałości szkolnej mają wskazać, na jakim etapie rozwoju dziecko się znajduje, pomóc przewidzieć na ile sobie poradzi z obowiązkami szkolnymi. Testy dają szansę na skorygowanie niedoborów w rozwoju dziecka, aby mogło lepiej przystosować się do nowych warunków, lepiej spełniać rolę ucznia czerpiąc z niej jak najwięcej dla siebie korzyści. W naukach pedagogicznych przyjęto na podstawie badań, iż między rozwojem, a wychowaniem i nauczaniem powinien zachodzić określony związek. Sytuacje stwarzane przez szkołę wytyczane powinny być nie tylko przez stwierdzony poziom aktualnego rozwoju dziecka, lecz głównie przez jego możliwości. Działania szkoły nastawione być powinny na kształtowanie się osobowości dziecka jednocześnie uwzględniając informację zwrotną od niego, czyli reakcje dziecka na te działania.
W dzisiejszych czasach powszechnej komputeryzacji i informatyzacji społeczeństwa jednym z narzędzi, którym mógłby się posłużyć nauczyciel bądź rodzic w celu zbadania gotowości swojego dziecka do podjęcia roli pierwszoklasisty jest test, zbiór zadań zamieszczony w sieci.

Dzieci coraz więcej czasu spędzają przed monitorem komputera, więc nawet nieświadomie poprzez zabawę mogą dać rodzicom wskazówki, w jakiej płaszczyźnie rozwoju psychofizycznego wymagają pomocy, co należy zrobić, aby idąc do szkoły osiągnęły sukces.

Tematy które poruszę w najbliższych wpisach, to:

Technologia informacyjna

Wyjaśnienie pojęcia „technologia informacyjna” i jej zarys historyczny; Technologia informacyjna w ujęciu potrzeb dzieci; Portale edukacyjne i serwisy dla dzieci.

Dojrzałość szkolna, gotowość szkolna

Wyjaśnienie terminologiczne dojrzałości szkolnej; Dojrzałość szkolna i badania nad nią w ujęciu historycznym; Gotowość szkolna a powodzenie w nauce.

Ja wybrałam drogę inną niż większość rodziców i uczę dzieci w domu. Jak długo nam się to uda, zobaczymy. Mam nadzieję, że z tego i kolejnych wpisów wyniesiecie coś dla siebie i w jakiś sposób to pomoże Wam w lepszym poznaniu Waszych dzieci.

Czwartkowo, pączkowo, radośnie, bajkowo

Oj długo nie pisałam. Jakieś choróbsko próbowało mnie rozłożyć i oprócz walki z nim, nie miałam na nic siły. Totalnie nic mi się nie chciało, miałam dosyć zimy i tej szarówki i wszystko mnie bolało i i i …. Ale całe szczęście jest już dobrze, optymistycznie i radośnie. Będzie to brzmiało strasznie ale to napiszę. Byliśmy w zeszłą niedzielę z dzieciakami na zakupach i chyba ten długi, spokojny spacer naładował moje akumulatorki i smutki zgubiły się po drodze. Dlaczego piszę, że brzmi to strasznie? Ponieważ, niedziela w naszym domu jest dniem dla rodziny i są ważniejsze sprawy niż zakupy. To już ostateczność. Dlaczego ta wyprawa naładowała moje akumulatorki? Ponieważ, zdałam sobie sprawę (po raz kolejny) jakie mam wspaniałe dzieci. Maszerują bez marudzenia mimo, że było trochę zimno. W sklepie pytają o to czy o tamto, ale nie ma scen histerii, że coś chcą a nie mogą dostać (nigdy ich nie było). Starsze troszczą się o młodsze i razem prowadzą wózek. Są kochane, uśmiechnięte, po prostu sielanka.

Dziś tłusty czwartek. Upiekłyśmy pączki, razem je turlałyśmy, ćwiczyłyśmy ułamki, śmiałyśmy się i nawet najmłodszy berbeć, który na wszystko i o wszystko woła „mama” swoim słodkim głosikiem, poczuł atmosferę i był bardzo grzeczny. Ostatnio jak mama znika z pola widzenia to jest straszna tragedia. Całe szczęście z tego wyrośnie i pewnie nie raz jeszcze do tego zatęsknię.

Jak macie ochotę to przyłączcie się do zabawy u Margarytki (kliknijcie w zdjęcie). Znajdziecie tam również linki do sprawdzonych przepisów na pączki, faworki, gniazdka, oponki i wiele wiele innych.

DSC07672

A jak już wrzucicie swoje zdjęcia to zapraszam do przeczytania bajki na dobranoc.

Bajka 262. Izabela Mikrut

Raz słowik zaprosił słonicę na pączki.
Słonica z wrażenia dostała gorączki
i trąbą już macha, oczami też błyska
i marzy o pączkach zjadanych z półmiska.
W cukierni zrobili tych pączków bez liku,
stos pączków i słowik są już na stoliku.
Słonica gna szybko i jeszcze przyspiesza
i płaszcz swój po drodze odrzuca na wieszak.
Nie może iść z gracją, dostojnie, powoli,
bo pączki czekają! I słowik! I stolik!
U celu hamuje nogami czterema.
Jest stolik i słowik. A pączków… cóż… nie ma.
I stoi słonica, i nie wie, co teraz,
a słowik swój dziobek serwetką wyciera
i widzi słonica to już jak na dłoni,
że przed nią był słowik, a siedzi już słonik,
co tak się tych pączków przepysznych dziś najadł,
że chudnąć on będzie najpewniej do maja.
A jeśli do maja nadwaga nie minie,
słonica za niego zaśpiewa w jaśminie.

A dodatkowo buzia mi się śmieje, bo kilka dni temu przyszła przesyłka z tkaninami i jutro zasiądę do maszyny i w końcu uszyję coś o czym pisałam TU słuchając ciekawego audioboka.

%d blogerów lubi to: